Kinh Phòng Hộ
(Tỳ Khưu Ni Liên Hoa Sắc Kinh)
Nghĩa Túc Kinh, kinh thứ 14, Đại Tạng Tân Tu 198
tương đương với Sariputta Sutta, Sutta-Nipàta 955-975

1.   Chưa từng thấy ai (sáng rỡ) như Bụt
Chưa từng nghe ai nói lời (tuyệt diệu) như Ngài
Từ cung trời Đao Lợi đi xuống
Đức Thế Tôn là bậc có uy lực tuyệt vời.

2.   Được cả hai cõi thiên và nhân ngưỡng mộ
Ngài là hiện thân của một cái thấy có khả năng soi sáng cho
cõi đời đầy tục lụy và tham đắm này
Cái bình an vĩ đại của Ngài không có gì có thể lay chuyển được
Mang niềm vui, một mình Ngài đi giữa cõi thế gian.

3.   Con đã may mắn tìm tới được với Ngài, bậc giác ngộ, bậc vô ưu
Bậc đã lên tới đỉnh cao của sự giác ngộ và đã trở về cõi trần thế để giáo hóa
Ngài là người đã để ra bao nhiêu công phu tâm ý để đạt tới giải thoát,
đã đánh tan được dục vọng, đã thoát ra khỏi được cuộc đời ác trược
Xin Ngài ban cho chúng con một ít những giáo nghĩa tốt đẹp của Ngài.

4.   Nếu một vị khất sĩ quyết tâm từ bỏ cuộc sống trần lụy
Can đảm đi tìm tới một chỗ vắng người, dưới một gốc cây
một vùng khoáng dã, nơi rừng sâu, hoặc trong một am thất,

5.   Hoặc ở trên núi cao, tìm một chỗ để ngồi và để nghỉ lưng
Thì vị ấy sẽ có thể gặp những tai nạn hiểm nguy nào?
Làm sao để vị ấy đừng có sợ hãi?
Làm sao để vị ấy có thể thực tập mà đạt tới chỗ thoát ly sinh tử?

6.   Có bao nhiêu loại tai nạn và hiểm nguy của cuộc đời đang chờ đợi vị ấy?
Có những dấu hiệu và âm thanh nào báo cho vị ấy
biết những tai nạn và hiểm nguy kia?
Làm sao khi qua lại, khi nghỉ ngơi
Vị khất sĩ được vắng yên, không bị xáo động bởi những âm thanh vọng tới?

7.   Vị khất sĩ muốn đạt tới an lành
Cần phải nói gì? Phải làm gì cho đúng?
Phải trì giới như thế nào?
Phải thực tập làm sao để đừng nửa chừng đánh mất sự hành trì của mình?

8.   Tu tập như thế nào để giới thân không bị sứt mẻ
Làm sao để khi đi thì đi một mình, không có đàn đúm với ai
Làm sao để có ý chí gột sạch được u mê,
để tìm cầu tuệ nhãn, giống như một người thợ rèn luyện thép,
loại ra được những chất quặng dơ bên trong?

9.   Bụt dạy có năm cái hiểm nguy: ác thú bốn chân, sâu, muỗi, rắn rết
và những con người có ý đồ không tốt
Nhưng nếu biết sống có chánh niệm và tinh cần
thì vị khất sĩ sẽ không bị những thứ ấy làm hại
Vị ấy phải hết lòng tu tập, quyết tâm đừng chạy theo những cái khả ái.

10. Thấy những người ngoại đạo đừng để tâm tới họ
Đừng xuất hiện, đừng nói nhiều, đừng phô trương hình thức
Nếu biết quán chiếu lý vô ngã một cách sâu sắc thì có thể nhẫn xả được tất cả
Đừng ham tới lui chốn phố xá đông người.

11.  Đau nhức, bệnh tật, đói lạnh,
những cái ấy hãy học cách chịu đựng cho quen, đừng sợ hãi chúng
Hãy sử dụng chánh tinh tiến để chống cự lại và để tự bảo hộ mình.

12.  Đừng chạy theo những cái vỏ quyến rũ bên ngoài
Diệt tận gốc những mầm mống của cái ác, đừng cho chúng tiếp tục
Đừng nắm bắt những cái không thể nắm bắt và cả những cái có thể nắm bắt,
Đừng vướng mắc vào quá khứ, đừng trông ngóng về tương lai.

13.  Duy trì tâm bồ đề, nuôi lớn thiện tâm
Vượt qua hàng rào thị phi, không bao giờ nói lời thô ác,
Nhẫn nhịn được những điều bất như ý, khi đi cũng như khi ngồi
Thực tập bốn phép nhẫn nhục để vượt qua nhu yếu than trách.

14.  “Đêm nay ta sẽ ngủ ở đâu? Sáng nay ta sẽ đi khất thực ở xóm nào?
Khi trong người có bệnh, làm sao cho hết bệnh, hết đau nhức?”
Nếu cả ngày chỉ cứ suy nghĩ về những chuyện như thế thì thật là đáng thương
Phải biết học hỏi cách thức buông bỏ, phải biết hành trì để có thể đạt tới viễn ly.

15.  (Khi được cúng dường thức ăn và y dược), đừng nghĩ tới
chuyện ngon hay dở, nhiều hay ít
Phải biết tiếp nhận có điều độ
Phải biết dừng lại khi nên dừng lại
Trong khi bước đi giữa thôn làng nếu nghe tiếng người chửi bới
Thì hãy giữ im lặng, đừng nói lời thô ác để đáp lại.

16.  Vị khất sĩ bước đi, hai mắt nhìn xuống, không láo liêng
Dùng thì giờ mà thực tập thiền quán, đừng ham ngủ
Quán duyên khởi, làm cho tâm ý an lành
Đình chỉ vọng niệm, đoạn trừ mọi mối nghi ngờ.

17.  Đừng nhận những gì không đáng nhận
Không cho những gì không đáng cho
Phải biết nhìn kẻ khác bằng con mắt từ bi, đừng nạt nộ ai
Nếu có xảy ra chuyện tranh chấp, thì biết đối xử với tâm bình đẳng
Đừng quan trọng hóa chuyện ai đúng ai sai.

18.  Mỗi khi bị chửi mắng, đừng nổi cơn thịnh nộ
Đừng nói nặng lời với các bạn đồng tu
Lời nói dịu dàng sẽ thấm dần vào được như nước
Đừng có ý tìm cách dìm người khác xuống.

19.  Nếu có ai muốn tỏ bày sự cung kính
Phải thực tập để đừng bị sự tôn kính ấy chạm đến mình
Sắc đẹp, tiếng hay, vị ngọt, hương thơm, cảm xúc dễ chịu
Đừng để cho những cái ấy làm tổn hại đến tự thân.

20.  Đối với những cám dỗ, đừng để bị đắm trước
Phải biết điều phục tâm ý mới không bị vướng vào chúng
Vị khất sĩ biết sử dụng giới pháp và thiền quán để đạt tới minh tuệ
Đưa tâm chuyên về một mối để phá cho vỡ được
khối vô minh đã được chứa chất từ lâu đời.

Bối Cảnh

Đây là kinh Liên Hoa Sắc Tỳ Khưu Ni. Tỳ Khưu Ni Liên Hoa Sắc là một sư cô đã tu chứng, đã đắc quả a la hán và đã có thần thông. Khung cảnh dựng lên: Bụt lên cung trời Đao Lợi để thăm mẹ là phu nhân Mahamaya và dạy đạo cho Ngài. Chư thiên nhân dịp này được thừa hưởng sự giáo hóa của Bụt đầy đủ. Bụt ở trên ấy ba tháng. Dưới này thầy Mục Kiền Liên hướng dẫn tứ chúng tu tập. Sau ba tháng, thầy Mục Kiền Liên được tứ chúng khẩn cầu đi mời Bụt về. Bụt về thì đại chúng đi đón tiếp rất đông đảo. Hai giới trời và người quy tụ lại để được nghe Bụt giảng dạy và hướng dẫn thực tập. Sư cô Liên Hoa Sắc cũng có mặt tại đây. Cùng các vị hiền giả khác, sư cô đọc lên những lời tán thán đức Thế Tôn. Thầy Xá Lợi Phất cũng có dịp tán dương Bụt và sau đó đặt những câu hỏi về những khó khăn và hiểm nguy mà một vị xuất gia có thể gặp phải trên bước đường tu học. Và Bụt đã trả lời bằng kinh này.

Đại Ý

Kinh này bổ túc cho kinh đi trước, nói thêm về Công Phu Thực Tập Căn Bản của người xuất sĩ. Ta thấy rất rõ ràng là thầy Xá Lợi Phất đang đặt những câu hỏi để Bụt trả lời không phải là cho thầy mà cho tất cả các thầy khất sĩ đang có mặt trong lúc ấy. Ngay chính những câu hỏi này đã là những lời dạy dỗ của một vị huynh trưởng cho đàn em rồi. Ví dụ những câu hỏi trong các bài thi kệ thứ bảy và thứ tám: vị khất sĩ muốn được an ổn, cần phải nói gì? Không nên nói gì? Phải làm gì cho đúng? Phải trì giới thế nào? Làm sao để đừng nửa chừng bỏ cuộc? Làm thế nào cho giới thân không bị sứt mẻ? Làm sao để mỗi khi bước đi thì đi một mình, đừng đàm đúm với ai? Làm thế nào để loại trừ các chất độc phiền não nội tâm?

Những câu trả lời của Bụt rất thiết thực. Cố nhiên các loài dã thú bốn chân, rắn, rết, sâu, muỗi, v.v. có thể làm hại mình, nhưng nếu có chánh niệm thì mình sẽ không bị những thứ ấy làm hại. Nhưng còn một hiểm nguy khác: đó là loài người hai chân. Có những người có ý đồ không tốt, họ không muốn cho mình tu học. Lại có những người cũng ở trong giới tu tập nhưng vì ganh tỵ, vì sợ hãi cũng muốn loại trừ mình. Đối với những tai nạn do giới “hai chân” này gây ra, thì cách thức hay nhất là đừng tranh dành với họ, “Đừng xuất hiện, đừng nói nhiều, đừng phô trương hình thức. Đừng ham tới lui chốn phố xá đông người.” Đó là lời dặn dò của Bụt trong bài thi kệ thứ mười.

Đã đi xuất gia thì đừng lo lắng về chuyện tối nay ngủ ở đâu, sáng mai ăn ở đâu, khi có bệnh thì ai săn sóc cho mình, khi đói lạnh thì ai lo lắng cho mình. Nếu nương vào Tăng thân và hết lòng tu tập thì mọi việc sẽ được sắp xếp, mình không cần lo lắng về những thứ ấy.

Đừng nắm bắt những cái không thể nắm bắt và ngay cả những thứ có thể nắm bắt, đừng tiếc thương quá khứ, đừng trông ngóng tương lai. Đừng chạy theo cái vỏ hào nhoáng bên ngoài. Nội lời nhắn nhủ này trong bài thi kệ thứ mười hai cũng đã làm kim chỉ nam cho sự thực tập suốt đời của một vị khất sĩ.

Bài kệ thứ mười lăm dặn ta tiêu thụ cho có chừng mực. Phải biết dừng lại khi cần dừng lại. Gặp người chửi bới thì giữ im lặng đừng đáp lại. Như vậy sẽ có an ninh.

Bài kệ thứ mười sáu dặn vị khất sĩ khi bước đi hai mắt phải nhìn xuống, đừng láo liêng.

Bài kệ thứ bảy dạy về cách cho và cách nhận. Chỉ nhận những gì đáng nhận, cho những gì đáng cho. Phải đối xử bình đẳng, không thiên vị. Phải tập nhìn bằng mắt từ bi. Từ nhãn thị chúng sanh.

Bài kệ thứ mười chín dạy ta thực tập khiêm cung đừng để sự cung kính của người khác làm hại đến pháp thân của mình. Phải phòng hộ sáu căn, đừng để sắc đẹp, tiếng hay, vị ngọt, hương thơm, lạc xúc và tiếng khen kéo mình đi về nẻo hưởng thụ.

Cuối cùng bài kệ thứ hai mươi nhắc ta phải thực tập thiền quán để đạt tới minh tuệ, phá vỡ vô minh.

Sư Ông Làng Mai dịch từ Hán Tạng sang quốc ngữ

(langmai.org)